جاڭا حابارلار

جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو - اراب ەلدەرىنىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قارىم - قاتىناسىن قول ۇستاسا ىلگەرىلەتەيىك

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ گازەتى    2018-07-12 13:04:26  

−جۇڭگو−اراب ەلدەرى سەلبەستىك تالقى مىنبەرىنىڭ 8-كەزەكتى مينيستر دارەجەلىلەر ءماجىلىسىنىڭ اشىلۋ سالتىندا سويلەنگەن ءسوز (2018-جىلى 7-ايدىڭ 10-كۇنى، بەيجيڭ)

جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ءتوراعاسى شي جينپيڭ
 قۇرمەتتى ساباح ءامىر اعزام،
  اراب ەلدەرى تاراپىنىڭ ءتوراعاسى، ساۋد ارابياسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءۋازىرى قۇرمەتتى جۋبەير مىرزا،
  اراب ەلدەرى وداعىنىڭ باس حاتشىسى قۇرمەتتى گەيت مىرزا،
  ۋاكىلدەر ۇيىرمەلەرىنىڭ باستىقتارى،
  حانىمدار، مىرزالار، دوستار:  
  كوپشىلىك، قايىرلى تاڭ!
  4 جىلدىڭ الدىندا، مەن وسى جەردە اراب دۇنيەسىن «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى» بىرگە قۇرۋعا شاقىردىم. بۇگىن، ءبىز جۇڭگو - اراب ەلدەرى سەلبەستىگىنىڭ جارقىن بولاشاعىن اڭساي وتىرىپ وسى جەردە تاعى باس قوسىپ وتىرمىز. سيلى قوناقتاردىڭ كەلگەندىگىن مەن جۇڭگو ۇكىمەتى جانە جۇڭگو حالقى اتىنان، سونداي - اق ءوز اتىمنان شىن جۇرەكتەن قارسى الامىن! جۇڭگو - اراب ەلدەرى سەلبەستىك تالقى مىنبەرىنىڭ 8 - كەزەكتى مينيستر دارەجەلىلەر ءماجىلىسىنىڭ اشىلۋىن قىزۋ قۇتتىقتايمىن!
  جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى دوستىعىنىڭ تاريحى ۇزاق، ول ۋاقىت وتكەن سايىن جاڭارا تۇسۋدە. جۇڭحۋا مەن اراب سىندى ەكى ۇلى ۇلت اراسى شالعاي بولسا دا، ءبىر ءۇيلى جاندارداي ەتەنە. بايىرعى جىبەك جولىندا ءبىزدىڭ «قايىق - كەمەلەرىمىز قايشالىسىپ، ساۋداگەر - ەلشىلەرىمىز ارالاسىپ جاتتى»، ۇلتتىڭ دەربەستىگى مەن حالىقتىڭ ازاتتىعىنا قول جەتكىزۋ كۇرەسى بارىسىندا تىزە قوسا كۇرەس جۇرگىزىپ، قيىندىق پەن تاۋقىمەتتە بىرگە بولدىق، ءوز ەلدەرىمىزدىڭ مەملەكەت قۇرىلىسى ىستەرىندە ءبىر - بىرىمىزگە قولداۋ كورسەتىپ، ءوزارا پايدالى سەلبەستىك جاساسىپ، سەلبەسىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدىڭ شۇعىلالى پاراعىن جازدىق. حالىقارالىق جاعداي قالاي وزگەرسە دە، قانداي قيىندىقتار مەن تار جول، تايعاق كەشۋلەرگە جولىقسا دا، جۇڭگو مەن اراب ەلدەرىنىڭ ءارقاشان ءوزارا تيىمدىلىك، ءوزارا پايدا جەتكىزەتىن جاقسى سەرىكتەستەر، بەينەت پەن زەينەتتە بىرگە بولاتىن جاقسى باۋىرلاستار ەكەنىن تاريح پەن اماليات دالەلدەپ وتىر.
  ءار ەلدىڭ بىرگە كوركەيىپ، العاباسۋىن جەبەۋ ءۇشىن، جۇڭگو «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى» بىرگە قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەرىپ، اقىلداسۋ، بىرگە قۇرۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ پرينسيبىن نەگىز ەتىپ، ساياساتتاردى بايلانىستىرۋدى، قۇرىلعىلاردى ۇلاستىرۋدى، ساۋدانى ىركىلىسسىزدەندىرۋدى، قارجىنى اينالىمعا ءتۇسىرۋدى، جۇرت تىلەگىن توعىستىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، اراب دۇنيەسىن قامتىعان حالىقارالىق قوعامنىڭ جاپپاي قولداۋى مەن بەلسەندى ات سالىسۋىنا قول جەتكىزدى. جىبەك جولى وركەنيەتىنىڭ تاريحتاعى ماڭىزدى قاتىسۋشىلارىنىڭ جانە قۇرۋشىلارىنىڭ ءبىرى ساناتىنداعى اراب ەلدەرى «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدىڭ» توعىسقان جەرىنە ورنالاسقان، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى» بىرگە قۇرۋدىڭ تابيعي سەلبەستىك سەرىكتەسى بولىپ تابىلادى.
  جۇڭگو اراب ەلدەرىنە باعىتتالعان ساياسات تۋرالى اق تىستى كىتابىن جاريالادى، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» − جۇڭگو - اراب ەلدەرى قارىم - قاتىناسىنىڭ ماڭىزدى مازمۇنىنا اينالدى. اراب ەلدەرى وداعىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ القالار كەڭەسى قاۋلى ماقۇلداپ، اراب ەلدەرىنىڭ «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» قۇرىلىسىنا توپتىق قاتىناساتىندىعى تۋرالى ساياسي تىلەك ءبىلدىردى. وسى رەتكى مينيستر دارەجەلىلەر ماجىلىسىندە، جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى «جۇڭگو مەن اراب ەلدەرىنىڭ ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى بىرگە قۇرۋ ارەكەت جارناماسىنا» قول قويىسادى.
  4 جىلدان بەرى، ءبىز قول ۇستاسىپ، بىرگە ىلگەرىلەپ، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى» وڭىرلەردىڭ ناقتى جاعدايىمەن بىرلەستىرىپ، توپتىق ارەكەتتى ەكى جاقتى سەلبەستىكتەرمەن بىرلەستىرىپ، دامۋدى جەبەۋدى بەيبىتشىلىكتى قورعاۋمەن بىرلەستىرىپ، باسىمدىقتارمەن ءوزارا تولىقتاپ، سەلبەسىپ، بىرگە يگىلىككە كەنەلىپ، وڭىرلەردەگى حالىققا جانە الەم حالقىنا باقىت سيلادىق. «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» قۇرىلىسى تياناقتانعان جەرلەردە ءار الۋان، جالىندى ومىرشەڭدىك بەينە جارىققا شىعىپ، مول جەمىس بەردى.
  4 جىلدان بەرى، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» قۇرىلىسى جۇڭگو - اراب ەلدەرى قارىم - قاتىناسىنىڭ دامۋىن جاپپاي جەبەپ، جۇڭگو - اراب ەلدەرىنىڭ جان - جاقتى سەلبەستىگى جاڭا كەزەڭگە ءوتتى. وسى ارادا مەن مىنانى جاريالايمىن: جۇڭگو مەن اراب ەلدەرىنىڭ دوستىق اقىلداسۋى ارقىلى، ءبىز جاپپاي سەلبەستىك جاساساتىن، بىرگە داميتىن، بولاشاقتى بەتكە العان جۇڭگو - اراب ەلدەرى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قارىم - قاتىناسىن ورناتۋدى ءبىر اۋىزدان ماقۇلدادىق. بۇل جۇڭگو مەن اراب ەلدەرىنىڭ دوستىق سەلبەستىگىنىڭ جاڭا تاريحي باستاماسى سانالادى.
  جۇڭگو اراب ەلدەرىمەن ستراتەگيالاردى جانە ءىس - قيمىلداردى ءتۇيىستىرۋدى كۇشەيتۋدى، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» قۇرىلىسىن قول ۇستاسا ىلگەرىلەتۋدى، بىرلەسە وتىرىپ ورتا شىعىستىڭ بەيبىتشىلىگى مەن ورنىقتىلىعىن قورعاۋشى، ادىلدىك پەن تۋراشىلدىقتى جاقتاۋشى، بىرگە دامۋدى ىلگەرىلەتۋشى، ءبىر - بىرىنەن ۇيرەنەتىن، ۇلگى الاتىن جاقسى دوس بولۋدى، جۇڭگو - اراب ەلدەرى تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قالىپتاستىرۋعا قۇلشىنۋدى، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ۇلەس قوسۋدى قالايدى.
  ءبىرىنشى، ستراتەگيالىق ءوزارا سەنىمدىلىكتى نىعايتۋ. «الەم − داڭعىل جولمەن جۇرگەندەرگە ورتاق». قازىر، ورتا شىعىس بەيبىتشىلىكتى بۇزعان زوبالاڭداردى الاستاۋ، دامۋدىڭ قيىندىعى ماسەلەسىن شەشۋ سىندى كوكەي تەستى مىندەتكە ءدوپ كەلىپ وتىر، جۇڭگونىڭ ورتا شىعىس تۋرالى ساياساتى ورتا شىعىس حالقىنىڭ بەيبىتشىلىككە تالپىنعان، دامۋدى اڭساعان كۇشتى تىلەگىنە ۇيلەسىپ، حالىقارادا اراب ەلدەرىنىڭ ورىندى تىلەگىنە جارشى بولادى، ءوڭىردىڭ بەيبىتشىلىگى مەن ورنىقتىلىعىن جەبەۋ ءۇشىن اناعۇرلىم زور رول اتقارۋدى قالايدى.
  ءبىز كەڭەس ارقىلى اقىلداسۋعا تاباندى بولۋىمىز كەرەك. ورتا شىعىستاعى كوپتەگەن ىستەر شىتىرمان، قىم - قۋىت، بۇل ىستەردى كوپشىلىك اقىلداسىپ شەشۋى كەرەك، بىرەۋدىڭ ايتقانى ەسەپ بولسا بولمايدى، بىرەۋدىڭ ايتقانىنىڭ ەسەپ بولۋى دا مۇمكىن ەمەس. ءبىز يەلىك ۇقىق پرينسيبىن باتىل ساقتاپ، بولشەكتەنۋگە، ءبولىپ الىپ بيلەۋگە قارسى تۇرۋىمىز كەرەك. ءبىز كەڭ پەيىلدىكپەن راقايلاسۋدى دارىپتەپ، باسىنۋ سيپاتتى ىمىرالاسۋعا قارسى تۇرۋىمىز كەرەك. ءبىز لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، كەشەندى شارا قولدانۋدى كۇشەيتىپ، حالىق تۇرمىسى قۇرىلىسىن ويداعىداي يگەرۋىمىز كەرەك.
  جۇڭگو دامۋ ارقىلى بەيبىتشىلىكتى جەبەۋ، كوللەكتيۆ حاۋىپسىزدىك، قايىرىمدىلىق كومەك، تەڭىز جولى قاتىناسى، يادرولىق قارۋسىز رايون سياقتى كەڭ اۋقىمدى كەڭەستىك تاقىرىپتاردى ارقاۋ ەتە وتىرىپ، اراب ەلدەرىمەن اناعۇرلىم كوپ سۇحبات، كەلىسسوز وتكىزۋدى قالايدى. وسى ورايدا مەن جۇڭگونىڭ «شارۋاشىلىقتى گۇلدەندىرۋ ارقىلى ەكونوميكالىق قايتا قۇرۋعا باستاماشىلدىق ەتۋ ارناۋلى جوسپارىن» جاساپ، 20 ميلليارد دوللار قارىز اقشامەن قامتاماسىز ەتىپ، قايتا قۇرۋ سۇرانىسى بار ەلدەرمەن سەلبەستىكتى كۇشەيتىپ، ساۋدالاندىرۋ پرينسيبى بويىنشا جۇمىستانۋ اياسىنىڭ كەڭەيۋىن ىلگەرىلەتەتىندىگىن، تيىمدىلىگى جاقسى نىسانداردىڭ ورنىعۋىن جەبەيتىندىگىن جاريالايمىن. جۇڭگو جەرگىلىكتى قايىرىمدىلىق جانە قايتا قۇرۋ ىستەرىنە پايدالانۋ ءۇشىن، سيريا، يەمەن، يوردانيا، ليۆان حالىقتارىنا 600 ميلليون يۋان كومەك بەرەدى. جۇڭگو وڭىردەگى ەلدەرمەن جالپى سوماسى ءبىر ميلليارد يۋان تۇراتىن نىساندى اتقارۋدى تالقىلاپ، قاتىستى ەلدەردىڭ ورنىقتىلىقتى قورعاۋ قابىلەتى قۇرىلىسىن قولدايدى.
  ەكىنشى، گۇلدەنۋ ارمانىن جۇزەگە اسىرۋ. اراب دۇنيەسىنىڭ وڭىرلىك ورىن شارت - جاعدايى تاماشا، ەنەرگيا ەرەكشەلىگى كورنەكتى. جۇڭگو مەن اراب ەلدەرى باسىمدىقتار ارقىلى ءوزارا تولىقتايدى، مۇددەلەرى ءوزارا توعىسقان، ءبىز ءبىر - ءبىرىمىزدىڭ دامۋ ستراتەگيالارىمىزدى ءتۇيىستىرىپ، ەكى ۇلى ۇلتتىڭ گۇلدەنۋ ارمانىنىڭ تىعىز جالعاسۋىنا مۇمكىندىك جاساۋىمىز كەرەك.
  ءوزارا بايلانىستىرۋ، ءوزارا تۇتاستىرۋ سىندى «تۇتقانى» مىقتاپ يگەرۋ كەرەك. جۇڭگو اراب ەلدەرىنىڭ قاتىستى كەمەجاي قۇرىلىستارى مەن كەلەشەكتەگى اراب تەمىر جول تورى قۇرىلىسىنا قاتىناسىپ، اراب ەلدەرىنىڭ ورتا ازيامەن، شىعىس افريكامەن جالعاساتىن، يندى مۇحيت پەن جەر ورتا تەڭىزىنە تۇتاساتىن التىن توراپ زات تاسىمال تورىن قۇرۋىن قولدايدى. ءبىز كوك ءتۇستى ەكونوميكالىق ارنانى قول ۇستاسا اشىپ، تەڭىز - مۇحيت سەلبەستىك ورتالىعىن بىرگە قۇرىپ، تەڭىز - مۇحيت كاسىپتەرىنىڭ دامۋىن جەبەپ، تەڭىز - مۇحيت الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ قابىلەتىن جوعارىلاتۋىمىز كەرەك. «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» كەڭىستىگىنىڭ ينفورماتسيا ءدالىزىن بىرگە قۇرىپ، عارىش سەلبەستىگىن دامىتىپ، جۇڭگو بەيدوۋ باعدار نۇسقاعىش جۇيەسى مەن مەتەرولوگيالىق الىستان سەزۋ جاساندى سەرىك تەحنيكاسىنىڭ اراب ەلدەرىنىڭ قۇرىلىسىنا قىزمەت كورسەتۋىن ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك.
  مۇناي، تابيعي گاز سەلبەستىگى، تومەن كومىرتەكتى ەنەرگيا سەلبەستىگى سىندى «قوس تەگەرشىكتىڭ» اينالۋىن بەلسەنە ىلگەرىلەتۋ كەرەك. ءبىز «مۇناي، تابيعي گاز +» سەلبەستىك ۇلگىسىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، مۇناي، تابيعي گاز بارلاۋ، اشۋ، ايىرۋ، ساقتاۋ - تاسىمالداۋ سياقتى بۇكىل كاسىپ تىزبەگى سەلبەستىگىن تەرەڭدەتىپ، عالامدىق ەنەرگيا توڭكەرىسىنىڭ، جاسىل، تومەن كومىرتەكتى كاسىپتەردىڭ قارىشتاپ دامۋىنا سايكەسىپ، يادرولىق ەنەرگيادان بەيبىت جولمەن پايدالانۋ، كۇن ەنەرگياسى، جەل ەنەرگياسى، سۋ ەلەكتر سياقتى سالالارداعى سەلبەستىكتەردى كۇشەيتىپ، جۇڭگو مەن اراب ەلدەرىنىڭ مۇناي مەن تابيعي گاز العا سۇيرەيتىن، يادورلىق ەنەرگيا ىلەسەتىن، تازا ەنەرگيا جىلدامدىقتى جوعارىلاتاتىن ەنەرگيا سەلبەستىگى ۇلگىسىن بىرگە قۇرىپ، جۇڭگو مەن اراب ەلدەرىنىڭ ءوزارا پايدا جەتكىزىپ، ءوزارا تيىمدىلىك جاسايتىن، ۇزاق ۋاقىتتىق دوستىق ەنەرگيا ستراتەگيالىق سەلبەستىك قاتىناسىن قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك.
  فينانس سەلبەستىگى، جوعارى، جاڭا تەحنيكا سەلبەستىگى سىندى «قوس قاناتپەن ۇشۋدى» قۇلشىنا جۇزەگە اسىرۋ كەرەك. ءبىز جوعارى، جاڭا تەحنيكانىڭ دەمەۋ رولىن جانە فينانس سەلبەستىگىنىڭ قىزمەت كورسەتۋ، تىرەكتىلىك رولىن قايتكەندە ويداعىداي ساۋلەلەندىرۋدى زەرتتەپ، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى» بىرگە قۇرۋ ءۇشىن قىسقا مەرزىمدى سەلبەسۋ مەن ۇزاق مەرزىمدى سايكەسۋدى ىسكە اسىرىپ، ورتا شىعىستىڭ سۇرانىسىنا ۇيلەسەتىن، ورتا شىعىستىڭ ەرەكشەلىگىن ايگىلەيتىن فينانس، عىلىم - تەحنيكا سەلبەستىگى ۇلگىسىن قاراستىرۋىمىز كەرەك.
 جۇڭگو وندىرىستىك قۋات سەلبەستىگىنىڭ فينانس تۇعىرىن قۇرۋدى قولداپ، ونەركاسىپ باقشاسى قۇرىلىسىن ارقاۋ ەتە وتىرىپ، كوپ نەگىزدەنگەن قارجى قوسۋ، قارجى دايىنداۋ ارنالارىن كەڭەيتىپ، باقشا رايونىنىڭ قىزمەت كورسەتۋىنىڭ، كاسىپورىنداردىڭ ءوسىپ - جەتىلۋىنىڭ، فينانستىق قولداۋدىڭ ءبىر تۇلعالانعان دامۋىن ىلگەرىلەتەدى. جۇڭگو جۇڭگونىڭ قاتىستى فينانس اكتسيا قۇرىلىمدارىنىڭ اراب ەلدەرىنىڭ يەلىك ۇقىقتى بايلىق قورلارىمەن جانە باسقارۋ قۇرىلىمدارىمەن سەلبەستىگىن قولداپ، شىعاناقتى تياناق ەتكەن، ورتا شىعىستى، سولتۇستىك افريكانى شارپيتىن، عالامدىق قارجى قوسۋشىلاردى باۋرايتىن حالىقارالىق ساۋدا تۇعىرىن قۇرىپ، فاكتورلاردىڭ ەركىن جىلجۋىن، بايلىقتىڭ ءونىمدى جايعاسۋىن، بازاردىڭ تەرەڭ توعىسۋىن جۇزەگە اسىرۋعا ۇمتىلىپ، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» قۇرىلىسىنا قىزمەت ەتەدى. فينانس سالاسىنداعى كاسىپتەستەردىڭ اۋىس − كۇيىسى مەن سەلبەستىگىن ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن، جۇڭگو «جۇڭگو - اراب ەلدەرى بانكە بىرلەستىگىن» قۇرىپ، 3 ميلليارد دوللارلىق فينانس سەلبەستىگى ارناۋلى قارىز اقشاسىن دايىندايدى.
  جۇڭگو اراب ەلدەرىنىڭ ورتا، ۇزاق مەزگىلدىك دامۋ ستراتەگياسى جوباسىمەن ۇشتاستىرىپ، ەكى جاقتىڭ سيفرلى ەكونوميكا، جاساندى زەردە، جاڭا ماتەريال، بيولوگيالىق ءدارى جاساۋ، زەردەلى قالا سياقتى سالالارداعى سەلبەستىگىن كۇشەيتۋدى قالايدى. ءبىز جۇڭگو مەن اراب ەلدەرىنىڭ عىلىم - تەحنيكالىق سەرىكتەستىك جوسپارىن تياناقتاندىرىپ، ەكى جاق قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعان ءتۇيىندى سالالاردا بىرلەسكەن تاجىريبەحانانى بىرگە قۇرۋىمىز كەرەك. عالامتورداعى جىبەك جولى قۇرىلىسىن تەزدەتىپ، عالامتور نەگىزدىك قۇرىلعىلارى، ءىرى ساندى مالىمەت، بۇلت ەسەپتەۋ، ەلەكتروندىق ساۋدا سياقتى سالالاردا اناعۇرلىم كوپ سەلبەستىك ورتاق تانىمى مەن تابىستارىنا قول جەتكىزۋگە ۇمتىلۋىمىز كەرەك.
  ءۇشىنشى، ءوزارا پايدا جەتكىزىپ، تەڭ يگىلىكتەنۋدى جۇزەگە اسىرۋ. جۇڭگو رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋگە تاباندى بولادى، سىرتقا ەسىك اشۋ سىندى نەگىزگى مەملەكەت ساياساتىنا تاباندى بولادى، مەملەكەت قاقپاسىن اشىق ۇستاپ قۇرىلىس جۇرگىزۋگە تاباندى بولادى. كەلەشەكتەگى 5 جىلدا، جۇڭگو 8 تريلليون دوللاردان اساتىن تاۋار يمپورت ەتىپ، شەتەلدەرگە قوساتىن قارجىسىنىڭ جالپى سوماسىن 750 ميلليارد دوللاردان اسىرادى، بۇل اراب ەلدەرىنە اناعۇرلىم كوپ سەلبەستىك ورايىن جانە ناقتى تيىمدىلىك اكەلەدى. ءبىز ورتا شىعىستىڭ ونەركاسىپتەنۋىن قولدايتىن ارناۋلى قارىز اقشادان جانە جەڭىلدىك سيپاتتاعى قارىز اقشادان ۇزدىكسىز پايدالانىپ، جۇڭگو كاسىپورىندارىنىڭ باقشا رايونىن اشۋ قۇرىلىسىنا، ساۋداگەر شاقىرىپ جۇمىس جۇرگىزۋگە ات سالىسۋىن ىلگەرىلەتىپ، كاسىپتەردىڭ شوعىرلانۋىن جەبەۋىمىز كەرەك. جۇڭگو اراب ەلدەرىنىڭ بيىل 11 - ايدا شاڭحايدا وتەتىن تۇڭعىش كەزەكتى جۇڭگو حالىقارالىق يمپورت كورمەسىنە قاتىناسۋىن قارسى الادى، الداعى 5 جىلدا اراب ەلدەرىنىڭ كورمەگە، سونداي - اق ساۋدا جانە قارجى قوسۋ امبەباپ كورمەسىنە قاتىناسۋىنىڭ جاپپاي قامتۋىن جۇزەگە اسىرادى. جۇڭگو شىعاناق اراب ەلدەرى سەلبەستىك كوميتەتىمەن، پالەستين ەركىن ساۋدا رايونىمەن كەلىسسوزدى ناقتى ىلگەرىلەتۋدى قالايدى ءارى اناعۇرلىم كوپ اراب ەلدەرىمەن جالپى بەتتىك ەركىن ساۋدا كەلىسىمىن اقىلداسۋ جانە وعان قول قويىسۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى قالايدى.
  ءتورتىنشى، سيىسىمدى بولۋدى، ءبىر - بىرىنەن ۇلگى الۋدى جەبەۋ. وركەنيەتتىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى − ارالاسۋدا، ىشتەسۋدە، توعىسۋدا. تاريحتا جۇڭحۋا وركەنيەتى مەن اراب وركەنيەتى ءبىر - بىرىنە ساۋلە شاشقان. بۇگىن ءبىز قارسى جاقتان اناعۇرلىم كوپ اقىل - پاراسات پەن ءنار قابىلداۋىمىز كەرەك. مەنىڭ باستاماممەن قۇرىلعان جۇڭگو - اراب ەلدەرى رەفورمانى، دامۋدى زەرتتەۋ ورتالىعى جاقسى جۇمىس جۇرگىزىپ وتىر، ەكى جاقتىڭ رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ، ەل باسقارۋ تاجىريبەلەرىن اۋىسۋىنىڭ يدەيالىق تۇعىرىنا اينالىپ ۇلگەردى. الداعى ۋاقىتتا ورتالىق ۇلعايىپ، الۋەتتەنىپ، ەكى جاققا اناعۇرلىم كوپ اقىل - پاراساتتىق قولداۋ كورسەتۋى كەرەك.
  ءبىز بەيبىتشىلىككە دەن قوياتىن، جاراسىمدىلىقتى قادىرلەيتىن، ناعىز بىلىمگە تالپىناتىن ۇستانىمدى تاراتىپ، جۇڭگو - اراب ەلدەرى وركەنيەت كەڭەسىن جانە ۇشقارىلىقتى الاستاۋ دوڭگەلەك ۇستەل ءماجىلىسىن جاقسى وتكىزۋىمىز كەرەك. ءبىز كەڭەس ارقىلى جاڭساق تۇسىنىكتى جويىپ، كەڭ پەيىلدىلىك ارقىلى الاۋىزدىقتى شەشىپ، سەنىمى، ارەكەتى دۇرىس تاماشا ورتا ازىرلەۋىمىز كەرەك. ءبىز تۇرلىشە دىندەردەگى جاراسىمدىلىقتى كۇشەيتەتىن، اقاۋسىز، العاباسار مازمۇنداردى ىشكەرىلەي جارىققا شىعارىپ، ءدىني قاعيدا - جوسىنداردى ءداۋىردىڭ العا ىلگەرىلەۋ تالابىمەن ۇشتاستىرىپ جاقسى ءتۇسىندىرۋىمىز كەرەك. ءبىز ينتەرنەت وركەنيەتىن سەلبەسىپ قۇرىپ، ينتەرنەتتەگى ۇشقارىلىقتى ۇگىتتەيتىن، وشپەندىلىك تاراتاتىن سوزدەرگە بىرگە قارسى تۇرۋىمىز كەرەك.
  جۇڭگو - اراب ەلدەرى حالىقتارىنىڭ سۇيىسپەنشىلىك توعىستىرۋىن، كوڭىل تۇتاستىرۋىن ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن، كەلەسى 3 جىلدا جۇڭگو اراب ەلدەرىنەن تاعى دا 100 جاس جاسامپاز كوش باسشىنى، 200 جاس عالىمدى، 300 عىلىم - تەحنيكا قىزمەتكەرىن جۇڭگوعا كەلىپ زەرتتەۋ - تالقى ورىستەتۋگە ۇسىنىس ەتەدى، سونداي - اق 100 ءدىني قايراتكەردى، ساياسي پارتيا باسشىلارىنان 600 ادامدى جۇڭگوعا ساپارلاي كەلۋگە ۇسىنىس ەتەدى، مۇنان سىرت، اراب ەلدەرى ءۇشىن ءار ءتۇرلى تاربيەلەۋ بويىنشا 10 مىڭ سان دايىندايدى جانە اراب ەلدەرىنە 500 ادامدىق شيپاگەرلىك اترەتتەرىن جىبەرەدى.
  مەن: جۇڭگو - اراب ەلدەرى اقپارات اۋىس - كۇيىس ورتالىعىنىڭ رەسمي قۇرىلعاندىعىن، جۇڭگو - اراب ەلدەرى ەلەكتروندىق كىتاپحاناسىنىڭ پورتالدىق سايتى نىسانى رەسمي ىسكە قوسىلعاندىعىن، جۇڭگو - اراب ەلدەرى جۇڭگودا بىرگە وتكىزەتىن 4 - كەزەكتى «اراب كوركەمونەرى فەستيۆالىنىڭ» رەسمي باستالعاندىعىن جاريالايمىن.
  حانىمدار، مىرزالار، دوستار!
  جۇڭگو جانە اراب ەلدەرى تۇگەلدەي حالىقارالىق ساحناداعى ماڭىزدى ساياسي كۇشتەر، جۇڭگو - اراب ەلدەرى سەلبەستىگى دۇنيە ءجۇزىنىڭ دامۋ، العا باسۋ زور اعىمىندا ۇزدىكسىز دامىپ، ادامزات تاريحىنىڭ العا ىلگەرىلەۋ اياق الىسىندا ۇزدىكسىز العا ىلگەرىلەۋى ءتيىس. بەيبىتشىلىك، رەفورما جاساۋ، دامۋ − ورتا شىعىستاعى ءار ەلدىڭ جالپى بەتتىك قاجەتى، ورنىقتىلىق، تىنىشتىق، باقىت − ورتا شىعىس حالقىنىڭ ورتاق تالپىنىسى. ءار جاقتار تاريحتىڭ اۋقىمىن دۇرىس يگەرىپ، حالىقتىڭ ۇنىمەن شىنايى ۇندەسىپ، ورتا شىعىس ءوڭىرىنىڭ جاپپاي وركەندەۋدىڭ جاڭا جولىنا ءتۇسۋىن بىرگە ىلگەرىلەتۋلەرى كەرەك.
  ورتا شىعىستاعى الۋان تۇرلىلىك ءوڭىردىڭ ومىرشەڭدىك كۇشىنىڭ قاينارىنا اينالۋى ءتيىس. ءار ەلدىڭ مەملەكەت جاعدايىنداعى پارىقتارعا جانە دەربەس تالعام جاساۋىنا قۇرمەت ەتىپ، تەڭ مامىلە جاساۋعا، پارىقتاردى ساقتاپ ورتاقتىققا ۇمتىلۋعا تاباندى بولۋ كەرەك. ءوڭىر سىرتىنداعى كۇشتەر بەيبىتشىلىككە ءناسيحاتتايتىن، كەلىسسوز وتكىزۋدى جەبەيتىن ىستەردى كوبىرەك ىستەپ، ورتا شىعىستىڭ بەيبىت دامۋىنا وڭ ەنەرگيا بەرۋى ءتيىس. حاۋىپسىزدىكتەن جەكە - دارا يگىلىكتەنۋ، ابسوليۋتتى حاۋىپسىزدىك ويىنان ارىلىپ، سەن جەڭىلىپ، مەن جەڭسەم دەۋدەن، وزىمنەن كەرەمەت ەشكىم جوق دەۋدەن اۋلاق بولىپ، ورتاق، جالپىلىق، سەلبەسىمدى، باياندى حاۋىپسىزدىك ارناسىن تۇلعالاۋ كەرەك.
  دامۋ − ورتا شىعىستىڭ جونگە سالۋ جاعىنداعى كوپتەگەن ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ كىلتى. دامۋدىڭ كومەسكى كۇشىن رەفورما جاساۋ ارقىلى جارىققا شىعارۋ، العا باسۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشىن ەسىك اشۋ ارقىلى جوعارىلاتۋ كەرەك. ءار جاقتار باستان - اياق سەلبەستىكتى كوڭىلدە ساقتاپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدىڭ قوسۋ امالى مەن كوبەيتۋ امالىن كوبىرەك ىستەپ، دامۋدىڭ تولاسسىز قۇلشىنىستارىن شوعىرلاندىرىپ، ابزالدىلىق ارقىلى ءبىر - ءبىرىن تولىقتاپ، گۇلدەنۋدەن بىرگە يگىلىكتەنۋ كەرەك.
  اراب ۇلتى بايىرعى، قايسار، اقىل - پاراساتتى ۇلت، سىن - سايىستاردان تايسالمايتىن، ءداۋىردىڭ اعىمىنا ەرلىكپەن ىلەسەتىن رۋحتارىمەن شۇعىلالى وركەنيەت جاراتتى. اراب ەلدەرى ىنتىماقتاسسا بولعانى، ءارقانداي قيىنشىلىق پەن حاۋىپ - قاتەر سىزدەردى بوگەي المايدى.
  پالەستين ماسەلەسى ورتا شىعىس بەيبىتشىلىگىندەگى تۇپكىلىكتى ماسەلە. جۇڭگو حالقىنىڭ ەجەلدەن ادىلەت سەزىمى مەن تىلەۋلەستىك سەزىمى باي. ءبىز ءار جاقتاردى حالىقارالىق ورتاق تانىمعا بويسۇنىپ، پالەستينگە قاتىستى ماسەلەنى ءادىل ءبىر جاقتى ەتىپ، وڭىرگە ءتىپتى دە كوپ قاقتىعىستىڭ كەسىرلى تامىرىن كومبەۋگە شاقىرامىز. ءبىز پالەستين ماسەلەسى جونىندەگى حالىقارالىق جاڭا ءماجىلىستى اشۋدى قولدايمىز، ورتا شىعىس جونىندەگى بەيبىتشىلىكتى جەبەۋ مەحانيزمىندە ىزدەنىس جاساپ جانە جاڭالىق اشىپ، «ەكى ەل جوباسىن» جانە «اراب بەيبىتشىلىك دارىپتەمەسىن» نەگىز ەتىپ، پالەستين مەن يزرايلدىڭ بەيبىتشىلىك كەلىسسوزىنىڭ توقىراۋلى كۇيدەن تەزىرەك ارىلۋىن جەبەۋدى قولدايمىز.
  ءبىز پالەستين حالقىنا ءتىپتى دە كوپ ءىس جۇزىندىك قولداۋ كورسەتۋىمىز كەرەك. مەن مىنانى جاريالايمىن: جۇڭگو پالەستينگە تاعى دا 100 ميلليون يۋاندى پالەستيننىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋىنا، حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋىنا پايدالانۋعا تەگىن بەرەدى. جۇڭگو جانە دە پالەستينگە شۇعىل گۋمانيتارلىق كومەك بەرەدى ءارى بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ تاياۋ شىعىستاعى پالەستين بوسقىندارىنا جاردەمدەسۋ جانە ينجەنەريا باسقارماسىنا جىلۋ قاراجاتىن ۇستەپ بەرەدى.  حانىمدار، مىرزالار، دوستار!
  جۇڭگو - اراب ەلدەرى ەكى جاقتىڭ تەڭ تۇرعىداعى كەڭەسىن ورىستەتۋىنىڭ، ناقتى سەلبەستىكتى كۇشەيتۋىنىڭ ماڭىزدى تەكشەسى رەتىندە، جۇڭگو - اراب ەلدەرى تالقى مىنبەرىنىڭ ەكى جاقتىڭ ۇشتاسۋىن كۇشەيتۋىن ىلگەرىلەتۋدەگى مۇمكىندىكتەرى اسا زور. جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو - اراب ەلدەرى قاتىناسىنىڭ دامۋىنا ۇيلەسىپ، تالقى مىنبەرى قۇرىلىسى جاڭا بەينە، جاڭا ىسكەرلىك كورسەتۋى كەرەك. بايلىقتى ۇيلەسىمدى ورنالاستىرىپ، ساقتالىم قورىن جانداندىرىپ، ارتۋدان جاقسى پايدالانىپ، ەنەرگيا، اقپارات، بەيدوۋ باعدار نۇسقاعىش جۇيەسى، كاسىپكەرلەر تالقى مىنبەرى سياقتى مەحانيزمدەردى كۇشەيتىپ، ايەلدەر، جاستار، ساياحات سياقتى جاقتارداعى مەحانيزمدى بەلسەندىلىكپەن ىلگەرىلەتۋ كەرەك. تالقى مىنبەرىنىڭ قىزمەتى ەكى جاقتىڭ ءىس جۇزىندىك قاجەتىمەن قابىسۋى، اۋىس - كۇيىستى كۇشەيتۋ ارقىلى ەكى جاقتىڭ يدەياسىندا ءتىپتى دە كوپ توعىسۋ قالىپتاستىرۋى كەرەك، وسىنداي توپتىق ارەكەت بولعاندا عانا، اناعۇرلىم زور كۇش بولادى.
  ارابتاردا «ءسوز − جاپىراق، ارەكەت − جەمىس» دەگەن ماقال بار. جۇڭگونىڭ بۇرىنعىلارى «تالماي تالپىنعاندا قاتتى تاسقا ورنەك سالۋعا بولادى» دەيدى. جىبەك جولى رۋحىن ساۋلەلەندىرىپ، ءار قادامنان ءىز قالدىرىپ، نىسانانى بەتكە الىپ ىلگەرىلەپ، جۇڭحۋا مەن اراب سىندى ەكى ۇلى ۇلتتىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرىپ، جۇڭگو - اراب ەلدەرىنىڭ مۇددەلەس جانە تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋ جولىندا قاجىماي - تالماي قۇلشىنايىق!

  سوڭىندا، ءماجىلىستىڭ تولىق تابىستى بولۋىن تىلەيمىن.
  شۇكران! راقىمەت.
  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 7 - ايدىڭ 10 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە