جاڭا حابارلار

21 نىسان كەلىسىمىنە قول قويىلدى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-04-25 11:43:16  

ستانسيامىزدىڭ تىلشىلەرى چاي لين، ياڭ جيانچياۋ مەن تارباعاتاي ايماقتىق راديو ستانسياسىنىڭ ءتىلشىسى ياڭ حايجۇننىڭ حابارى: پارتيا 19-قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىندا، ەكولوگيا جۇيەسىن قورعايتىن جانە ونى قالپىنا كەلتىرەتىن ماڭىزدى ءىرى ينجەنەريالاردى اتقارىپ، ەكولوگيانىڭ حاۋىپسىزدىگىنىڭ ىقتاسىن جۇيەسىن ساپالاندىرۋ كەرەكتىگى ورتاعا قويىلدى. تارباعاتاي ايماعىندا، قارلى بوراننان ساقتانۋ، قۇمدى تىزگىندەپ سۋ ءسىمىرۋ، قاتىناسقا كەپىلدىك ەتۋ جانە ەكولوگيالىق ورتانى جاقسارتۋ ماقساتىنداعى سارقۋسىننىڭ ەكولوگيالىق ورتا قۇرىلىسى ينجەنەرياسىنىڭ ارقاسىندا، «سارقۋسىن» قازىر «جاڭا جاسىل القاپقا» اينالدى.
تولى اۋدان قالاشىعىنان شىعىپ، ولكەلىك تاس جولى 221-لەنياسىن بويلاپ شاۋەشەك قالاسىنا تارتاتىن بولساڭىز، جولدىڭ ەكى جاعالاۋىندا شەگىرشىن، تەرەك، جيدە سياقتى اعاشتاردان قۇرالعان ەكولوگيالىق ورمان بەلدەۋىنىڭ جايقالىپ تۇرعانىن، ۇزىندىعى 28 كيلومەتر ەكەنىن كورەسىز. ولكەلىك تاس جولى 221-لەنياسى ـــ تولى اۋدانىنان شاۋەشەك قالاسىنا بارۋدا ءسوزجوق باسىپ وتەتىن جول، ءارى «سارقۇسىنداعى» ءتۇيىندى جەلدى رايون. وڭاۋدان بۇرىن، وسى جول بولەگىندە قىستا ۇنەمى قارلى بوران بولاتىن، وسى جولدان وتەتىن جۇك اۆتوموبيل شوفەرلەرى «سارقۇسىنىڭ» وزگەرگەنىن ايتتى. جۇك اۆتوموبيل شوفەرى ەربول سەرىباي ۇلى: قار جاۋا قالسا، جول بەكىتىلەدى. ءبىر جولى اۆتوموبيلىم قارعا باتىپ، قامالىپ قالدىم، تولى اۋدانى كەزەكشى قىزمەتكەرلەردى جىبەرىپ، مەنى قۇتقاردى. جولدىڭ بويىنا اعاش ەگىلگەننەن كەيىن، قىستا جولدان وتكەندە جەل كۇشىنىڭ باسەيگەنىن بايقاپ، اۆتوموبيلدى الاڭسىز جۇرگىزەتىن بولدىق،-دەدى.
«سارقۇسىن» تارباعاتاي ايماعىنىڭ باتىس سولتۇستىگىنە ورنالاسقان، قۇلىستاي ويپاتىنىڭ شىعىسىنان كىرىپ، باتىسىنان شىعاتىن، سىرتپەن تۇتاساتىن ماڭىزدى جول، سونداي-اق ەلىمىزدەگى سيرەك كەزدەسەتىن قارلى بوران اپاتى تۋىلاتىن ءوڭىر، شاۋەشەك قالاسى، ءدوربىلجىن اۋدانى، تولى اۋدانى، شاعانتوعاي اۋدانى سىندى ءتورت اۋدان، قالانى ءوز ىشىنە الادى، جەلدى وڭىردە ءار جىلى 8 بالدان ارتىق بوران سوعاتىن كۇن 150 كۇننەن اسادى. سارقۇسىنداعى قارلى بوران اپاتىن تۇبەگەيلى وڭاۋ ءۇشىن، تارباعاتاي ايماعى سارقۇسىننىڭ ەكولوگيالىق ورتا قۇرىلىسى ينجەنەرياسىن اتقارىپ، 48 مىڭ مۋدان ارتىق وڭىرگە ەكولوگيالىق ورمان وتىرعىزىپ، «سارقۇسىندا» «جاڭا جاسىل القاپتى» ءوڭىر قالىپتاستى. تارباعاتاي ايماقتىق سارقۇسىننىڭ ەكولوگيالىق ورتا قۇرىلىسى ينجەنەرياسىن باسقارۋ ورتالىعى كەڭسەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى شاۋ ياڭۋىن بىلاي دەدى: قازىر ەكولوگيالىق رايونىنداعى جەل كۇشى ورتا ەسەپپەن ءار سەكۋندتا 6 مەتر، 70-، 80-جىلدارداعىمەن سالىستىرعاندا سەكۋندتىنا 1.5 مەتر باسەيدى، جەل كۇشى باسەڭدەگەننەن كەيىن، 2010-جىلدان قازىرگە دەيىن قارلى بوران اپاتى سەبەبىنەن تۋىلعان قاتىناستىڭ توسىلۋ ءجايتى 5 رەتكە جەتپەدى.
تۇتاس 4-ايدا، سارقۇسىن ەكولوگيالىق ورتاسىنداعى 6 ورمان قورعاۋشى تاس جولدىڭ ەكى جاعالاۋىنداعى ورمان بەلدەۋىن كوكتەمدەگى تاسقىن سۋىمەن سۋاردى. ورمان قورعاۋشى چي ۋيمين بىلاي دەدى: 3-ايدان 5-ايعا دەيىن، تاسقىن سۋىنان پايدالانىپ ورماندى ءوڭىردى سۋارىپ، جەر استى سۋ بايلىعىن تولىقتايمىز، 6-، 7-ايلاردا جەر استى سۋىنان پايدالانىپ، ورماندى ءوڭىردى سۋارامىز. ورماننىڭ ءوسۋى وتە جاقسى، اعاشتىڭ قاتارعا قوسىلۋ مولشەرى %85 تىن اينالاسىندا. ەكولوگيالىق ورتانى باسقارۋ بارىسىندا، تارباعاتاي ايماقتىق سارقۋسىننىڭ ەكولوگيالىق ورتا قۇرىلىسى ينجەنەرياسى تاعى «ەگىستىك جەر ارقىلى ورماندى اسىراۋ» جاڭالىق اشىپ باسقارۋ فورماسىنان پايدالانىپ، 12 مىڭ مۋ ورماندى وڭىردەگى ەگىستىك جەردى جەكەلەرگە كوتەرمەگە بەردى، كوتەرمەگە العان وتباسى ەگىن ەگۋگە جاۋاپتى بولۋمەن بىرگە، ەكولوگيالىق ورماندى قورعاپ، ەكولوگيالىق تيىمدىلىك پەن ەكونوميكالىق تيىمدىلىكتەن تەڭ يگىلىكتەندى. كوتەرمەگە الۋشى جين گۋاڭيۇي بىلاي دەدى: ءبىر مىڭ 500 مۋ ەگىستىك جەردى كوتەرمەگە الدىم، نەگىزىنەن جۇگەرى، شەكىلدەۋىكتىك قاربىز ەكتىك، ءار مۋ جەردىڭ تيىمدىلىگى 250 يۋان اينالاسىندا بولدى، ەكولوگيالىق ورماندى قورعاۋ ءۇشىن، ءار مۋ جەرگە ورتا ەسەپپەن 150 يۋان اينالىسىندا قارجى قوسىپ، سۋارۋ، ارىق جوندەۋ، بۇتاۋ سياقتى جاقتارعا جۇمسادىق، سونىمەن اقشا تابۋدان سىرت، تاعى ەكولوگيالىق ورماندى قورعادىق.
تارباعاتاي ايماعىنداعى سارقۇسىننىڭ ەكولوگيالىق ورتا قۇرىلىسى ينجەرنەرياسىن باسقارۋ ورتالىعى كەڭسەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى شاۋ ياڭۋىن تىلشىگە، باسقارۋ ورتالىعىنىڭ «سارقۇسىن ەكولوگيالىق تاربيە بازاسىن» قۇرۋدى جوسپارلاپ، ەكولوگيالىق ساياحاتتى اشادى دەي كەلىپ بىلاي دەدى: پارتيا 19-قۇرىلتايىنىڭ رۋحىنا ساي، ەكولوگيانى قورعاۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، ەكولوگيالىق جۇيەنى قورعاۋ جانە ونى قالىپىنا كەلتىرۋ ماڭىزدى ءىرى ينجەنەرياسىن اتقارۋ قاجەت. سارقۇسىن ينجەنەرياسىنا تارباعاتايداعى ەڭبەكشىل حالىقتىڭ قان تەرى مەن اقىل-پاراساتى سىڭگەن، ەكولوگيالىق تاربيە بازاسىن قۇرۋ ارقىلى، ساياحاتشىلارعا «سارقۇسىندى» وڭاپ دامىتقاننان كەيىن، بۇگىنگى تاڭدا «جاڭا جاسىل القاپقا» اينالعاندىعىن، ەگىنشىلىك جانە ساياحات كاسىبىن دامىتۋ ارقىلى، «سارقۇسىننىڭ» وزگەرىپ، باقىت باقشاسىنا اينالعانىن كورسەتەمىز.


بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە