جاڭا حابارلار

قۇرىلىق ارمياسىنىڭ گەنەرالى ــ دىڭ جۇڭيۋان

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2018-04-16 13:05:42  
دىڭ جۇڭيۋان (1886-جىلدان 1922-جىلعا دەيىن ءومىر سۇرگەن)، بۇرىنعى اتى شى يۋان، لاقامى كىڭ، مەكەنى گۋاڭدۇڭ ولكەسىنىڭ ميشيان اۋدانى.
1905-جىلى، دىڭ جۇڭيۋان گۋاڭجۋ ساربازدار مەكتەبىنىڭ جاياۋ اسكەرلەر كاسىبىنە ەمتيحان بەرىپ وتەدى، وقۋ تاۋىسقاننان كەيىن ول مەكتەپتە قالىپ، جاياۋ اسكەرلەر بولىمىندە تاربيەشى قوسىمشا ۇكىمەت قۇرعان ساياسي زاڭ مەكتەبىنىڭ گيمناستيكا جاتتىقتىرۋشى بولىپ قىزمەت ىستەيدى، كوپ وتپەي مەكتەپ اۋماعىنىڭ اتىرەت باستىعى بولادى. 1907-جىلى وسى مەكتەپتىڭ اسكەري لاگەرىنىڭ باستىعى قوسىمشا مەكتەپ اۋماعى سول قانات قوسىننىڭ اتىرەت باستىقتىعىنا تاعايىندالادى.
شينحاي توڭكەرىسى بۇرق ەتە تۇسكەننەن كەيىن، دىڭ جۇڭيۋان مەن چىن جيۋڭميڭ سياقتىلار حۇيياڭنىڭ دانشۇي دەگەن جەرىندە الدىمەن كوتەرىلىس تۋدىرىپ، ودان كەيىن اسكەردى باستاپ، حۇيجۋعا شابۋىل جاساپ، جاۋمەن شايقاسادى، ول باستاماشىلدىقپەن اتويلاپ الدا ءجۇرىپ، جاۋ ارمياسىنا ويسىراتا سوققى بەرىپ، حۋيجۋدى مەڭگەرىپ تۇرعان جاۋدى تىزە بۇگۋگە ماجبۇرلەپ، حۇيجۋدى قايتارىپ الادى. ول دۇڭجياڭ ءبىرىنشى ارمياسىنىڭ جەتەكشىسى بولادى، كەيىن قۇرىلىق ارمياسىنىڭ ءبىرىنشى بىرىككەن اسكەري ءبولىمى بولىپ وزگەرگەننەن كەيىن، بىرىككەن ارميانىڭ ساردارى بولادى.
1913-جىلى دىڭ جۇڭيۋان چيۋڭ-يا قالاشىعىنىڭ قولباسشىلىعىنا تاعايىندالادى، كەيىن ول اسكەر جيناپ، يۋان شىكايعا قارسى تۇرىپ، لۇڭ جيگۋاڭمەن سانشۇيدە قيان-كەسكى سوعىسىپ، جەڭىلگەننەن كەيىن جاپونياعا قاشىپ كەتەدى. 1914-جىلى ول جاپونيادا جۇڭحۋا توڭكەرىستىك پارتياسىنا كىرىپ، اسكەري ءبولىمنىڭ ورىنباسار باستىعىندىعىنا تاعايىندالادى، سۇن جۇڭساننىڭ بۇيرىعىمەن ەلگە قايتىپ كەلگەن ول استىرتىن گۋاڭدۇڭدا كوتەرىلىس تۋدىرۋدى جوبالايدى، ءارى گۋاڭدۇڭ يۋان شىكايدى جازالاۋ ارمياسىنىڭ باس قولباسشىسى مىندەتىن اتقارىپ، جۋ جىشين سياقتىلارمەن بىرگە شياڭگاڭدا، اۋمىندا قولباسشىلىق ورگانىن قۇرىپ، چىن كىيۇيمەن بىرگە قۇرىلىق ارمياسىنىڭ باستىعى دىڭ چىڭفاڭدى راۋپيڭدا كوتەرىلىس تۋدىرۋعا قۋزايدى، تاعى حۇڭ جاۋليندى حۇيجوۋدا قارۋلى كوتەرىلىس تۋدىرۋعا بۇيىرادى، الايدا ەكەۋى دە ىسكە اسپاي قالادى.
1915-جىلى دىڭ جۇڭيۋان بۇيرىق بويىنشا سينگاپورعا يۋان شىكايدى جازالاۋ ارمياسى ءۇشىن قاراجات جيناۋعا بارادى. 1916-جىلى ول جۇڭحۋا توڭكەرىستىك پارتياسىنىڭ دۇڭجياڭداعى باس قولباسشىسى بولادى.
1917-جىلى 11-ايدا گۋاڭدۇڭ ارمياسى قۇرىلىپ، دىڭ جۇڭيۋان گۋاڭدۇڭ ارمياسىنىڭ جەتەكشىسى قوسىمشا ءبىرىشى شىنىڭ باستىعى بولادى. 1918-جىلى چىن جيۋڭميڭ باستاعان ارمياعا ىلەسىپ فۋجيان حالىق ارمياسىنا كومەكتەسىپ، فۋجياننىڭ وڭتۇستىگىندەگى 20 نەشە اۋداندى باعىندىرادى. 1920-جىلى اسكەري ءبولىمدى باستاپ، گۋاڭدۇڭعا قايتىپ بارىپ، جىل سوڭىندا گۋاڭدۇڭدى يەمدەنىپ العان مو رۇڭشيندى قۋىپ شىعادى.
1921-جىلى 5-ايدا، دىڭ جۇڭيۋان گۋاڭجۋ اسكەري ۇكىمەتى ءبىرىنشى شىسىنىڭ باستىعى قوسىمشا باس قولباسشىلىق مەكەمەسىنىڭ شتاپ باستىعى بولادى. ول سۇن جۇڭساننىڭ سولتۇستىككە اسكەري جورىق جاساۋىن بەلسەنە قولداپ، ارتقى شەپكە قاجەتتى استىق، قۇرال-جابدىق جيناۋ مىندەتىنە جاۋاپتى بولادى.
1922-جىلى 3-ايدىڭ 21-كۇنى، دىڭ جۇڭيۋان شياڭگاڭعا ارناۋلى بارىپ ۇستازى جۋ شانپيدى گۋاڭجۋعا الىپ كەلمەك بولادى، كەشتە داشاتۋداعى گۋاڭجيۋ پويەز ۆاگزالىنا جەتكەندە بىرەۋلەر جاعىنان قاستاندىققا ۇشىرايدى، قۇتقارۋ ءونىم بەرمەي اقىرىندا 3-ايدىڭ 23-كۇنى 36 جاسىندا دۇنيەدەن وتەدى.
ساربازىنان ايرىلعانىنا قابىرعاسى قاتتى قايىسقان سۇن جۇڭسان دىڭ جۇڭۋانعا «قۇرىلىق ارمياسىنىڭ گەنارالى» اتىن بەرىپ، ونى گۋاڭدۇڭنىڭ حۋاڭحۋاگاڭىنا جەرلەيدى. سۇن جۇڭسان ونىڭ قۇلىپتاسىنا « دىڭ جۇڭيۋان مىرزانىڭ قابىرى» دەپ ءسوز ارناسا، حۋ حانميڭ «قۇرىلىق ارمياسىنىڭ گەنارالى دىڭ جۇڭيۋاننىڭ قۇلىپتاس ەسكەرتپەسىن» جازادى. 1929-جىلى 7-ايدىڭ 24-كۇنى گومين ۇكىمەتى وعان گەنارالدىڭ مايداندا قۇربان بولۋ داعىسى بويىنشا مامىلە جاساۋ بۇيرىعىن تۇسىرەدى.

بەرىپ كەت ورامالىڭدى

دوستار

الىستاعى اق ەركە