باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

ءتۇن اسقان قاربىزدى تۇتىنۋ قاتەرلى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-07-09 21:04:54  
كۇن ىستىقتا كوپتەگەن ادامدار مۇزداتىلعان قاربىز جەۋدى ۇناتادى ءارى جەپ بولماعان قاربىزىن مۇزداتقىشقا سالىپ مۇزداتىپ قويادى، كەلەر جولى قالعانىن جەيدى. دەسەدە، ديڭ حانىمنىڭ وتباسىنداعىلارى ءتۇن اسقان قاربىزدى جەگەننەن كەيىن ءبىر ءۇيلى جان تۇگەلدەي اۋىرىپ قالدى.
ءتۇن اسقان قاربىزدى جەپ ءبىر ءۇيلى جان اۋىرىپ قالدى
ديڭ حانىم ءبىر قاربىزدى كەسىپ، جەگەنىنەن قالعانىن تاستاۋعا قيماي، جاس كۇيىندە ساقتاۋ دورباسىنا سالىپ مۇزداتقىشقا سالىپ قويادى، «مۇزداتقىشتا تۇردى ءارى جاس كۇيىندە ساقتاۋ دورباسىنا سالدىم، ەرتەڭ قالعانىن جەۋگە بولاتىن شىعار دەپ ويلاعام، بىراق ەرتەسى ءۇي ىشىمىزبەن تۇگەلدەي اۋىرىپ قالدىق»، - دەيدى ديڭ حانىم. ەرتەسى ءتۇس مەزگىلىندە قالعان جارتىسىن الىپ شىعىپ قويىپ، تۇسكى ۇيقىدان سوڭ ءبىر ءۇيلى جان جەگەن. ناتيجەدە تۇگەلدەي ىشتەرى وتكەن، شيپاحاناعا بارىپ ءدارى العاندا، كوپتەگەن ءىشى وتكەن ناۋقاستاردى بايقاعان، ولاردىڭ ايتۋىنشا، كوپتەگەن ادامدار ولارمەن ۇقساس سەبەپپەن اۋرۋ كورسەتكەلى كەلگەن. ديڭ حانىم : ويلاماعان ەكەم ءتۇن اسقان جارتى قاربىزدىڭ وسىنشا الەككە سالارىن، بۇدان كەيىن ازىقتانعاندا ساق بولعان ءجون ەكەن،-دەيدى.
مۇزداتقىش ەشقاشاندا «حاۋىپسىزدىك ساندىعى» ەمەس
جياڭشي عىلىم - تەحنيكا پەداگوگيكا ۋنيۆەرسيتەتى تىرشىلىك عىلىمى ينستيتۋتىنداعى ليۋ رىنرۇڭ دوكتور: مۇزداتقىش «حاۋىپسىزدىك ساندىعى» ەمەس. كوپتەگەن ادامدار «مۇزداتقىشقا سالىنسا بولدى ەشقانداي ماسەلە شىقپايدى» دەپ ويلايدى، دەسەدە ولاي ەمەس. قاربىز كەسكەندە ىستەتكەن پىشاق، تاقتاي، قاربىزدىڭ سىرتقى قابىعى سياقتىلاردىڭ بارلىعىندا باكتەريا ارالاس جۇرەدى، قاربىزدى كەسكەن كەزدەن باستاپ قاربىز بەتىنەن باكتەريا ءوربيدى، ءبىراق مۇزداتقىشقا سالعان سوڭ تەمپەراتۋرانىڭ تومەندەۋى باكتەريانىڭ ءوسۋىن باياۋلاتادى، بۇل باكتەريا مۇلدە جوق دەگەندىك ەمەس، - دەيدى. وسى ورايدا ليۋ رىنرۇڭ مۇزداتقىشتى جۋىپ تۇرۋ وتە ماڭىزدى ەكەنىن ەسكەرتتى.
نەلىكتەن جاس كۇيىندە ساقتاۋ دورباسىنا سالىپ قويسا دا قاربىزدان باكتەريا ءوربيدى؟ ليۋ رىنرۇڭ: ەڭ الدىمەن، قاربىزدى كەسۋ بارىسىندا، جابىسىپ قالعان باكتەريا مۇزداتقىشقا بارعاندا اقىرىن - اقىرىن كوبەيەدى، ۋاقىتتىڭ وتۋىمەن باكتەريانىڭ سانى بارعان سايىن كوبەيەدى؛ تاعى، جاس كۇيىندە ساقتاۋ دورباسى حيكىمەتتى نارسە ەمەس، جاس كۇيىندە ساقتاۋ دورباسى قاربىزدىڭ سۋ قۇرامىن ساقتاپ، مۇزداتقىشتاعى باكتەريالارمەن جاناسۋىن بەلگىلى مولشەردە توسىپ تۇرعانمەن، ءبىراق كەيدە اۋا كىرىپ، باكتەريانى دا الا كىرەدى. قاربىزدى مۇزداتقىشقا سالعان ۋاقىت، ەڭ جاقسىسى، 21 ساعاتتان اسپاۋ كەرەك.
قاربىزدى جارعان سوڭ، قانشالىقتى مەزگىل ىشىندە جەپ تاۋىسۋ كەرەك؟
ليۋ رىنرۇڭ: قاربىزدى كەسكەننەن كەيىن تەزدەن تۇتىنۋ، اسقانىن جاس كۇيىندە ساقتاۋ دورباسىمەن وراپ، مۇزداتقىشقا سالىپ قويۋ كەرەك، - دەيدى. ول تاعى دا: مۇزداتقىش تومەن تەمپەراتۋرا ارقىلى قاربىزدىڭ قورەكتىك قۇرامىن ساقتايدى، دەسەدە بۇل ۇزاق ۋاقىت قويۋعا بولادى دەگەندىك ەمەس، سەبەبى، مۇزداتقىش حاۋىپسىزدىك ساندىعى ەمەس. مۇزداتۋ تەك باكتەريانىڭ ءوربۋىن باياۋلاتادى، اۋرۋ باكتەريالارىن مۇزداتىپ قۇرتادى دەۋگە كەلمەيدى. ءتىپتى كەيبىر اۋرۋ باكتەريالارى مۇزداتقىشتا ونان ارى ءوسىپ - ونە بەرەدى. سوندىقتان قاربىزدى مۇزداتقىشقا قويۋ ۋاقىتىن 21 ساعاتتان اسىرماۋ، ەڭ ۇزاق دەگەندە 42 ساعاتتان اسىرماۋ كەرەك،-دەيدى.
مۇزداتقىشتاعى قاربىزدى الىپ شىعىپ جەيتىن كەزدە، ەڭ الدىمەن، قاربىزدىڭ بەتكى ءبىر قاباتىن كەسىپ الىپ تاستاپ، قالعان بولەگىن تۇتىنعان دۇرىس. ەگەر قويىلعان ۋاقىت 21 ساعاتتان اسىپ كەتسە ءبىر بولەگىن نەمەسە ودان دا كوپ ءبولىمىن كەسىپ الىپ تاستاپ، تۇتىنعان دۇرىس.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم