باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

تۇزدىڭ تۇرمىستاعى رولى

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-07-08 23:41:56  
1. كەسەك تۇزدىڭ تەر شىعارۋ رولى بار بولىپ، دەنەنىڭ ىشىندەگى لاس زاتتار مەن ارتىق سۋ قۇرامىن ىعىستىرىپ شىعارىپ، تەرىنىڭ زات اۋىسۋىن جاقسارتىپ، تۇز قۇرامىمەن مينەرالدىق زاتتى تولىقتايدى.
2. ءاديالداعى ماي داقتارىن كەتىرمەكشى بولساڭىز، ءبىر ۇلەس (ەسە) تۇزبەن 4 ۇلەس سپەرتتەن بىرىككەن ەرتىندىمەن جۋۋ، جۋعان كەزدە، بار كۇشپەن ىسقىلاۋ كەرەك، وسىلاي بولعاندا ماي داقتارىن كەتىرىپ قانا قالماستان، ءاديالعا دا زاقىم كەلمەيدى.
3. اياق كيىمنەن وزگەشە ءيىس شىققاندا، ازىراق تۇز سەۋىپ قويسا، تەردى ءسىمىرۋمەن قاتار ءيسىتى جويادى، جاڭادان العان كوپىرشىك سۋلياۋ اياقتى تۇزدى سۋعا جارىم كۇن شىلاپ قويعاننان كەيىن كيسەڭىز شىدامدى بولادى.
4. ءشي قالپاق كونەرسە، تۇز قوسىلعان سۋعا جۋسا جاڭارىپ شىعادى.
5. جاڭادان ساتىپ العان ءتىس جۋعىشتى ىستىق تۇزدى سۋعا جارىم ساعات مولشەرىندە ماتىرىپ قويعاننان كەيىن ىستەتسە بەرىك بولادى.
6. ءبىر ءجۇپ رەڭى ۇقساستاۋ ماقتالى بايپاقتى تۇزدى سۋعا ءبىر ساعات شىلاپ قويسا رەڭى بىردەي بولدى.
7. جاڭادان العان مونشا ورامالىن تۇز قوسقان سۋعا ءبىر ساعات شىلاپ قويعاننان كەيىن پايدالانسا يىستەنۋدىڭ الدىن الادى.
8. سۋ بولىپ قالعان سىرىڭكەنىڭ ۇستىنە تۇز سەۋىپ قويسا ءبىر-ەكى مينۋتتان كەيىن سىرىنكە قۇرعايدى.
9. تۇز سۋىمەن بامبۋك اسپاپتاردى، ورمە جابدىقتارىن جۋسا، اسەمدەلىپ، سولقىلداقتىعى ارتىپ، بەرىك بولادى.
10. تال شىبىقتان دايىندالعان ءۇي جابدىقتارىن تۇز سۋىمەن تازالاپ جۋىپ، ءسۇرتىپ، كۇنگە قۇرعاتسا، ءۇي جابدىقتارنىڭ سارعايۋىنىڭ الدىن الادى.
11. جاڭادان العان كەندىر ارقان وتە قاتتى بولسا، تۇز قوسىلعان سۋعا سالىپ، بىقتىرىپ قويسا جۇمىسارىپ، بەرىكتىگى ارتادى.
12. جۋىنعاندا ىستەتەتىن جۇمىساق كوپىرشىك(حايميان) قاتايىپ قالسا، تۇزدى سۋعا ءبىراز ۋاقىت سالىپ قويعاننان كەيىن ىستەتسە جۇمسارادى.
13. كارەسىن شامىنا ازىراق تۇز قوسىپ قويسا، مايدى ۇنەمدەۋمەن قاتار قارا قوشقىل ءتۇتىن شىعۋدىڭ الدىن الادى.
14. كارەسىن شامىنا سۋ كىرىپ كەتسە ىستەتۋگە كەلمەي قالادى، وسىندايدا، كارەسىن شام شەلەگىنە ازىراق تۇز سەۋىپ قويسا جالعاستى ستەتۋگە بولادى.
15. بالاۋىز شامدى قويۋ تۇز سۋىنا بىرنەشە ساعات شىلاپ قويعاننان كەيىن الىپ شىعىپ، تولىق قۇرعاتقاننان كەيىن، تامىزسا، مايى اقپايدى.
16. ىستەتىپ بولعان باتەريانىڭ ەلەكترلى ەنەرگياسىن كومىر تاياقشاسىنىڭ ماڭىنا قويىپ، ەكى ساڭىلاۋ اشىپ، تۇزدى سۋ جىبەرىپ، بالاۋىز شاممەن بەكىتكەننەن كەيىن، كەرەكسىز باتەريانى قايتالاي پايدالانۋعا بولدى.
17. جاڭا سىبىرتكىنى تۇزدى سۋعا شىلاپ قويعاننان كەيىن بارىپ ىستەتسە، ۇزاق ۋاقىت پايدالانۋعا بولادى.
18. توساپ جاساعاندا، ازىراق تۇز قوسسا، يىستەنۋدىڭ الدىن الادى.
19. تۇزدى سۋ سىردىڭ ءيسىن كەتىرەدى، ءۇيدىڭ ىشىنە ەكى تەگەنە تۇزدى سۋ قويىپ قويسا، ءۇي جابدىقتارىنداعى جانە تامداعى سىر ءيسىن كەتىرەدى.
20. تام قابىرعاسىن اقتاردا، ىزبوش قوسىلعان سۋعا ٪0.3-٪0.5 تۇز قوسسا، ىزبوشتىڭ جابىسقىشتىعىن جوعارلاتادى.
21. جاڭادان ءۇزىپ العان گۇلدى تۇزدى سۋ قۇيىلعان قۇمىراعا شانشپ قويسا، گۇل وڭايشىلىقتا سولمايدى.
22. التىن بالىق قوراپشاسىنىڭ ىشىنە ادەتتەگى اس تۇزىنان(يودتانعان تۇزدى قوسۋعا بولمايدى) ازىراق سالىپ قويسا، التىن بالىق شيراقى بولادى.
23. بالىق قوراپشاسىن جۋاردا، قوراپشانىڭ ءىشىن تۇزبەن سۇرتسە(يودتانعان تۇزدى ىستەتپەيدى) كەرمەك سۋدان قالعان لاستى كەتىرەدى.
24. اس ۇيدەگى قۇبىر سۋ تارتىلعان ىدىس-اياق جۋۋ ناۋاشىعىنا ءار كەز قىشقىلدىعى جوعارى تۇزدى سۋ جىبەرىپ تۇرسا، تازا بولىپ، بوگدە ءيىس كەتىپ، مايلى داقتاردىڭ جيىلۋىنىڭ الدىن الادى.
25. تۇزدى سۋ جانە سودا سۋىمەن توڭازىتقىشتىڭ ىشكى بولەگىن تازالاپ تۇرسا ءونىمى كورنەكتى بولادى.
26. كەسكىن لەنتاسنىڭ كەسكىنى انىقتالىپ، تۇراقتالعاننان كەيىن، تۇزدى سۋعا سالىپ، ونان تازا سۋمەن جۋعاننان كەيىن تازارتۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋعا بولادى.
27. تۇز بەن ليمون شىرىنىن جۇمساق بۇلعا سالىپ، كۇي ساندىق ءتىل تاقتاسىن نەمەسە مراموردان، ءپىل سۇيەگىنەن جاسالعان بۇيىمداردى سۇرتسە داقتاردى تازا كەتىرەدى.
28. فارفور، اينەك ىدىستاردىڭ ىشىندەگى ءشاي داقتارىن تۇزبەن جۋىپ تازالاسا ءونىمى كورنەكتى بولادى.
29. كۇمىس جابدىقتارعا جۇققان داقتاردى تۇزبەن سۇرتىپ كەتىرگەننەن كەيىن بارىپ جۋسا تازا بولادى.
30. مىس قۇرالدارىنداعى قارا داق قالدىقتارىن تۇزبەن سۇرتسە تازارىپ شىعادى.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم