باس بەتجاڭالىقتارادەبيەت-كوركەمونەروقۋ-اعارتۋمادەنيەتەلەس
كوز ايىم ساتتەرەكران الەمىتاڭداپ تىڭداڭىزقازاق رەداكسياسىارناۋلى تاقىرىپايماق-وبىلىس
جاڭا حابارلار

شىنىقساڭ شىمىر بولاسىڭ

    كەلۋ قاينارى: شينجياڭ حالىق راديو ىستانسياسى    2017-04-26 19:21:04  
تاۋعا شىعۋ وتتەگىنە قاجەتتى قاناعاتتاندىرادى
تاۋعا شىعۋ وتتەگىنە قاجەتتى قاناعاتتاندىرۋداعى ەڭ تاماشا دەنە شىنىقتىرۋ ءادىسى سانالادى.تاۋدىڭ وسىمدىك جامىلعىسى مول، اۋاسى تازا، وتتەگى تەرىس يونى تولىق بولىپ، دەنە شىنىقتىرۋمەن بىرگە، پسيحولوگيالىق قىسىمدى جەڭىلدەتۋگە بولادى.
ساناققا نەگىزدەلگەندە، قالادا ءۇيدىڭ اۋاسىنىڭ ءار تەكشە سانتيمەترىندەگى وتتەگى تەرىس يونى تەك 40 − 50 بولسا، قالا سىرتىنداعى اۋانىڭ وتتەگى تەرىس يونى 100 − 200 شاماسىندا بولادى ەكەن.ال ورمان مەن تەڭىز جاعالاۋىنداعى قالالاردىڭ اۋاسىندا 20 مىڭنان اسادى ەكەن.اۋانىڭ قۇرامىنداعى وتتەگى تەرىس يونى مي قىرتىسىنىڭ قىزمەتىن جاقسارتىپ قانا قالماستان، جۇرەك پەن وكپە قىزمەتىن كۇشەيتىپ، قان اينالىسىن جاقسارتىپ، دەنەنىڭ قان جاساۋ قۋاتىن كۇشەيتەدى.
مۇنان تىس، تاۋ جولى ويلى-شۇڭقىر بولاتىندىقتان، دەنە تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋ قابىلەتىن جاقسارتىپ، قول-اياقتىڭ يكەمدىلىگىن كۇشەيتەدى.زەڭگىر اسپان، اسقار تاۋ، جاسىل ورمان اراسىندا الىسقا كوز تاستاساڭىز، كوز بۇلشىق ەتىنىڭ شارشاۋىن باسىپ، الىستى كورە الماۋدىڭ الدىن الىپ، ميدىڭ شارشاۋىن باسادى.
الايدا، تاۋدان تۇسەردە تىزەگە تۇسەتىن كۇش ارتاتىندىقتان، اقىرىن ءجۇرۋ كەرەك.دەنە سالماعى اۋىر نەمەسە تىزە بۋىنى اۋىراتىندار تاۋعا شىعۋ رەت سانى مەن ۋاقىتىن ازايتۋى ءارى تاۋعا شىققاندا ارناۋلى پايدالانىلاتىن تاياقتاردان پايدالانىپ، تىزەگە تۇسەتىن سالماقتى ازايتۋ كەرەك.
ۆەلوسيپەد ءمىنۋ جۇرەك پەن وكپە قىزمەتىن جاقسارتادى
ۆەلوسيپەدكە ءمىنۋ تيپتىك تۇردەگى وتتەگىن تولىقتايتىن دەنە-تاربيە قيمىلى. ۆەلوسيپەدكە ءمىنۋ بارىسىندا دەنەدەگى نەگىزگى بۇلشىق ەتتەر دەرلىكتەي قىزمەتكە كىرىسىپ، ارىقتاتىپ قالماستان، دەنە قۋاتىن ارتتىرادى.
ۆەلوسيپەدكە ءمىنۋ جۇرەك اۋرۋى، جوعارى قان قىسىمى، قانتتى نەسەپ اۋرۋى سياقتى سوزىلمالى اۋرۋدىڭ تۋىلۋىنان ساقتانۋدا كورنەكتى رول اتقارادى.مۇنان تىس، ۆەلوسيپەدكە ءمىنۋ دالالىق دەنە شىنىقتىرۋشىلاردىڭ پسيحولوگيالىق قىسىمىن تومەندەتەدى.كۇندەلىكتى دەنە شىنىقتىرۋ ماقساتىنداعى ۆەلوسيپەد مىنۋدە ءار رەتىندە 20 دا 40 مينۋت اينالاسىندا بولۋى، ەگەر ارەكەتتىڭ كۇشەمەلىلىگى تومەندەۋ بولسا، ۋاقىتتى سالىستىرمالى تۇردە ءسال ۇزارتۋعا بولادى.الايدا، تىم شارشاپ دەنە شىنىقتىرۋعا بولمايدى، سوندىقتان دەنە شىنىقتىرۋ ۋاقىتى تىم ۇزاق بولماۋى كەرەك.
دالادا ۆەلوسيپەد ءمىنۋدىڭ وزىندىك قاتەرى بولادى، ادەتتە دۋلىعا، قولعاپ، جىلۋ ساقتايتىن تەرموس سياقتى قاجەتتى جابدىقتاردى تولىق دايىنداۋ قاجەت، سونىمەن بىرگە ۇزاق جولعا شىققاندا باسقالارمەن بىرگە جۇرگەن جاقسى.وسىلاي ىستەگەندە توسىن جاعداي تۋىلعاندا ءوزارا كومەكتەسۋگە بولادى.ۆەلوسيپەد ءمىنۋ بارىسىندا قاتىناس قاعيداسىنا بويسۇنۋ كەرەك،ءوزارا جارىسىپ تەز جۇرۋگە بولمايدى، حاۋىپسىزدىك پەن جول جاعدايىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ، ەڭىسكە كەلگەندە جىلدامدىعىن باياۋلاتۋ قاجەت.
جاياۋ ءجۇرۋ وتتەگىمەن قامداپ، زات الماسۋدى جەدەلدەتەدى
جاياۋ ءجۇرۋ ەڭ حاۋىپسىز، ەڭ قاراپايىم، شىعىنى ەڭ تومەن ءارى وتتەگىمەن قامداپ، زات الماسۋدى جەدەلدەتەتىن دەنە تاربيە قيمىلى سانالادى.
دەنە قۋاتى ءبىرشاما جاقسى ورتا جاستاعىلار مەن قارتتار جانە جاستار جىلدام جۇرۋىنە بولادى، مۇندا ساعاتىنا 5 تە 6 كيلومەتر ءجۇرۋ كەرەك.جىلدام ءجۇرۋ جۇرەك پەن وكپە قىزمەتىن جاقسارتىپ، دەنەدەگى مايدىڭ مولشەرىن تومەندەتىپ، جۇرەك-مي قان تامىرى اۋرۋى، قانتتى نەسەپ اۋرۋى جانە جوعارى قان قىسىمى سياقتى سوزىلمالى اۋرۋلارعا شالدىعۋ سالىستىرماسىن تومەندەتەدى.
دەنساۋلىعى ءبىرشاما ناشار قارتتار باياۋ جۇرگەنى ءجون، مۇندا ساعاتىنا 2 دە 3 كيلومەتر جۇرسە بولادى.باياۋ ءجۇرۋ كوڭىل كۇيدى ورنىقتىرىپ، شارشاۋدى باسىپ، اسقازاندى قۋاتتاندىرىپ، اس قورىتۋدى جاقسارتادى.
باتپىراۋىق ۇشىرۋ بۇكىل دەنەنىڭ بۇلشىق ەتىن بوساڭسىتادى
باتپىراۋىق ۇشىرعاندا ادام توقتاۋسىز قيمىلداپ، ءجىپتى بوساتىپ، تارتىپ مەڭگەرۋدى قاجەت ەتەتىندىكتەن، كوز جانە قول-اياقتىڭ سايكەستى ارەكەتى ارقىلى قان اينالىسىن تەزدەتىپ، وكپە قىزمەتىن جاقسارتىپ، دەنەنى قۋاتتاندىرۋ ماقساتىنا جەتۋگە بولادى.باتپىراۋىق ۇشىرعاندا كوزبەن الىس ارالىقتاعى باتپىراۋىقتىڭ قيمىلىن قاداعالايتىندىقتان، كوز بۇلشىق ەتىنىڭ سەرپىمدىلىگىن جاقسارتىپ، شارشاۋدى باسادى.مويىن ارتقا شالقاياتىندىقتان مويىن مەن ارقا ومىرتقاسىن ارەكەتكە كەلتىرىپ، جەلكە بۇلشىق ەتىن بوساڭسىتىپ، مويىننىڭ فيزيولوگيالىق ءپىشىنىن ساقتاپ، قان اينالىسىن جاقسارتادى.
باتپىراۋىق ۇشىرعاندا قارتتار مەن ورتا جاستاعىلار جانە مويىن ومىرتقا اۋرۋىنا شالدىققاندار تىم ۇزاق ۋاقىت شالقايىپ تۇرماعانى ءجون.ەڭ جاقسىسى جەرى جاتتىق، كەڭ ورىنداردى تاڭداعانى ءجون.
ءان الەمى

جول توسىلىپ قالدى

تۇلپارىم